Ασφαλιστική κατηγορία 2026: Πώς να επιλέξετε σωστά στον e-ΕΦΚΑ - Addvalue Insurance
ασφαλιστική κατηγορία 2026

Ασφαλιστική κατηγορία 2026: Πώς να επιλέξετε σωστά στον e-ΕΦΚΑ

Αν είστε ελεύθερος επαγγελματίας, αυτοαπασχολούμενος ή αγρότης, η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας για το 2026 δεν είναι «μια ακόμη υποχρέωση». Είναι απόφαση που επηρεάζει τι πληρώνετε σήμερα και τι σύνταξη θα πάρετε αύριο.

Από τις 10/12/2025 λειτουργεί η ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ για την «Επιλογή Ασφαλιστικής Κατηγορίας Κύριας Ασφάλισης, Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών» για το έτος 2026.

Η προθεσμία για να κάνετε τη δήλωση είναι μέχρι Σάββατο 31/01/2026. Αν δεν κάνετε τίποτα, παραμένει ενεργή η κατηγορία του 2025.

Σε αυτό το άρθρο συγκεντρώνουμε, με απλή γλώσσα, όσα πρέπει να ξέρετε για να κάνετε μια συνειδητή επιλογή.

1. Ποιους αφορά η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας για το 2026

Η υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ αφορά:

  • Ελεύθερους επαγγελματίες
  • Αυτοαπασχολούμενους
  • Αγρότες
  • Όσους έχουν παράλληλη μισθωτή απασχόληση

Μέσα από την πλατφόρμα μπορείτε να:

  • Υποβάλετε αίτηση/δήλωση επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας για το 2026
  • Αλλάξετε την κατηγορία που είχατε το 2025
  • Επιλέξετε κατηγορία για:
    1. Κύρια ασφάλιση
    2. Επικουρική ασφάλιση (όπου προβλέπεται)
    3. Εφάπαξ παροχή (όπου προβλέπεται)

Σημαντικά σημεία:

  • Η κατηγορία που θα δηλώσετε θα χρησιμοποιηθεί στην εκκαθάριση των εισφορών του 2026.
  • Μέχρι να ολοκληρωθεί η εκκαθάριση, αναστέλλεται η έκδοση ειδοποιητηρίων εισφορών.
  • Αν δεν υποβάλετε δήλωση, παραμένει η ίδια κατηγορία με το προηγούμενο έτος.

2. Τι σημαίνει «ασφαλιστική κατηγορία» στην πράξη

Οι μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες) δεν πληρώνουν ποσοστό επί του εισοδήματος, αλλά επιλέγουν συγκεκριμένη κατηγορία με σταθερό ποσό εισφοράς κάθε μήνα.

Υπάρχουν:

  • Πολλαπλές κατηγορίες για:
    1. Κλάδο κύριας σύνταξης
    2. Υγειονομική περίθαλψη
  • Πρόσθετες κατηγορίες για:
    1. Επικουρική ασφάλιση
    2. Εφάπαξ παροχές (όπου ισχύει)

Κάθε «σκαλί» (από την 1η στην 2η, από τη 2η στην 3η κ.ο.κ.) σημαίνει:

  • Υψηλότερη μηνιαία εισφορά σήμερα
  • Περισσότερες συντάξιμες αποδοχές και υψηλότερη μελλοντική σύνταξη

Με απλά λόγια:

Χαμηλή κατηγορία = λιγότερη επιβάρυνση τώρα, χαμηλότερη προσδοκώμενη σύνταξη.
Υψηλότερη κατηγορία = μεγαλύτερη επιβάρυνση τώρα, καλύτερες παροχές στο μέλλον.

Το 2026 οι εισφορές έχουν αύξηση σε σχέση με το 2025, λόγω αναπροσαρμογής με δείκτες (πληθωρισμός, δείκτης μισθών).

3. Ποιοι παράγοντες πρέπει να σας καθοδηγήσουν στην επιλογή

Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας δεν πρέπει να είναι «τυχαία» ή απλώς «να πληρώνω τα λιγότερα». Χρειάζεται να σταθμίσετε:

3.1 Τρέχον εισόδημα & ρευστότητα

  • Αν το επάγγελμά σας έχει μεγάλες διακυμάνσεις μέσα στη χρονιά, ίσως μια μεσαία ή χαμηλότερη κατηγορία είναι πιο διαχειρίσιμη.
  • Αν έχετε σταθερό και ικανοποιητικό εισόδημα, η επιλογή μίας ανώτερης κατηγορίας μπορεί να είναι επένδυση για τη μελλοντική σας σύνταξη.

3.2 Ορίζοντας συνταξιοδότησης

  • Όσο πιο νέος/α είστε, τόσο περισσότερα χρόνια θα «δουλεύει» υπέρ σας μία υψηλότερη κατηγορία.
  • Αν βρίσκεστε κοντά στη συνταξιοδότηση, μπορεί να αξίζει να ανεβείτε κατηγορία για να βελτιώσετε τις τελικές συντάξιμες αποδοχές.

3.3 Φορολογία

Οι εισφορές προς τον ΕΦΚΑ είναι εκπιπτόμενες δαπάνες για την επιχείρηση / δραστηριότητά σας.
Άρα, μια υψηλότερη κατηγορία:

  • Αυξάνει μεν το ποσό που πληρώνετε στον ΕΦΚΑ
  • Μειώνει όμως το φορολογητέο εισόδημα, άρα και τον φόρο που θα πληρώσετε.

Χρειάζεται πάντα συνολική εικόνα: εισφορές + φόρος + καθαρό διαθέσιμο εισόδημα.

3.4 Προστασία σε υγεία, επικουρική & εφάπαξ

Σε όσους κλάδους καταβάλλετε εισφορές:

  • Οι υψηλότερες κατηγορίες ενισχύουν τις μελλοντικές παροχές (επικουρική σύνταξη, εφάπαξ).
  • Για τους νέους επαγγελματίες υπάρχει ειδική κατηγορία για τα πρώτα 5 έτη ασφάλισης, με χαμηλότερες εισφορές.

4. Ειδικές περιπτώσεις που θέλουν προσοχή

4.1 Παράλληλη μισθωτή απασχόληση

Αν έχετε και μισθωτή εργασία (π.χ. 5ήμερο σε εταιρεία) και δική σας δραστηριότητα (μπλοκάκι, ατομική επιχείρηση):

  • Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας σας αφορά κανονικά για τη μη μισθωτή δραστηριότητα.
  • Οι εισφορές σας συμψηφίζονται στην εκκαθάριση με βάση τα ποσά που έχουν ήδη αποδοθεί ως μισθωτού.

Εδώ είναι κρίσιμο να μην επιλέξετε κατηγορία «στα τυφλά», αλλά με σύμβουλο που θα δει όλο το ασφαλιστικό προφίλ.

4.2 Αγρότες

Οι αγρότες έχουν δικές τους κλίμακες εισφορών, οι οποίες επίσης αυξάνονται από 1/1/2026.

  • Και εδώ η επιλογή ανώτερης κατηγορίας οδηγεί σε υψηλότερες μελλοντικές παροχές.
  • Όμως η μηνιαία επιβάρυνση πρέπει να συνδυαστεί με την εποχικότητα του εισοδήματος (παραγωγή, πωλήσεις κ.λπ.).

5. Πώς κάνετε ηλεκτρονικά την επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας

Η διαδικασία γίνεται μέσα από την ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ / gov.gr:

Βήμα 1: Είσοδος στην υπηρεσία

  • Μπαίνετε στην υπηρεσία «Επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας, επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ»
  • Συνδέεστε με κωδικούς Taxisnet
  • Γίνεται ταυτοποίηση με ΑΜΚΑ

Βήμα 2: Έλεγχος στοιχείων

  • Επιβεβαιώνετε τα στοιχεία σας (ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, καθεστώς ασφάλισης)
  • Βλέπετε την τρέχουσα κατηγορία σας

Βήμα 3: Επιλογή κατηγορίας ανά κλάδο

  • Επιλέγετε ασφαλιστική κατηγορία για:
    1. Κύρια σύνταξη
    2. Υγειονομική περίθαλψη (όπου εμφανίζεται ξεχωριστά)
    3. Επικουρική ασφάλιση (αν υπάγεστε)
    4. Εφάπαξ (αν υπάγεστε)

Βήμα 4: Επιβεβαίωση & οριστικοποίηση

  • Ελέγχετε προσεκτικά τις επιλογές
  • Υποβάλετε οριστικά τη δήλωση
  • Κρατάτε αντίγραφο / screenshot της υποβληθείσας αίτησης για το αρχείο σας

Θυμηθείτε: μπορείτε να υποβάλετε τη δήλωση έως 31/01/2026. Μετά, θεωρείται ότι αποδέχεστε την κατηγορία που ήδη είχατε.

6. Πρακτικές στρατηγικές επιλογής κατηγορίας

Μερικά ενδεικτικά σκεπτικά (όχι «συνταγές για όλους»):

Σενάριο Α: Χαμηλό/αβέβαιο εισόδημα

  • Είστε στην αρχή ή σε περίοδο κάμψης.
  • Προτεραιότητα: ρευστότητα και επιβίωση της δραστηριότητας.
    ➡️ Μια χαμηλότερη κατηγορία μπορεί να είναι πιο ασφαλής επιλογή, με δέσμευση να επανεξετάσετε την απόφαση του χρόνου.

Σενάριο Β: Σταθερό, μεσαίο–υψηλό εισόδημα

  • Έχετε σταθερή ροή πελατών και έσοδα που επιτρέπουν ένα μεγαλύτερο «ασφαλιστικό βάρος».
    ➡️ Μια μεσαία ή ανώτερη κατηγορία μπορεί να «χτίζει» ουσιαστικά τη μελλοντική σας σύνταξη, ειδικά αν έχετε πολλά χρόνια μπροστά.

Σενάριο Γ: Κοντά στη σύνταξη

  • Είστε στα τελευταία χρόνια πριν τη συνταξιοδότηση.
    ➡️ Μπορεί να αξίζει να εξετάσετε μεγαλύτερη κατηγορία, αλλά μόνο αφού δείτε:
    1. Πόσα έτη ασφάλισης έχετε
    2. Τι προσαύξηση σύνταξης θα φέρει πρακτικά
    3. Πόσο αντέχετε σε επίπεδο μηνιαίας εισφοράς

Σε κάθε σενάριο, το κρίσιμο είναι να μην αποφασίζετε στο περίπου. Οι πίνακες εισφορών και οι μελλοντικές παροχές πρέπει να μπαίνουν στην ίδια ζυγαριά.

7. Τι να κρατήσετε ως «κανόνα»

Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας δεν είναι τυπική διαδικασία – είναι κομμάτι του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού σας σχεδιασμού.

Η προθεσμία για το 2026 είναι 31/01/2026. Μη το αφήσετε για την τελευταία στιγμή.

Αν δεν κάνετε δήλωση, μένει η περσινή κατηγορία, είτε σας συμφέρει είτε όχι.

Η επιλογή ανώτερης κατηγορίας σημαίνει:

  1. Περισσότερο βάρος σήμερα
  2. Πιο αξιοπρεπείς παροχές στη σύνταξη και στις λοιπές παροχές αύριο

Κάθε περίπτωση είναι μοναδική: εισόδημα, φορολογία, οικογενειακές ανάγκες, ηλικία, σχέδια ζωής.

Και τώρα, τι κάνετε;

Αν νιώθετε ότι χάνεστε μέσα σε κατηγορίες, πίνακες και σενάρια, αυτό είναι απολύτως λογικό. Η ασφαλιστική κατηγορία πρέπει να επιλεγεί μαζί με μια συνολική εικόνα:

  • των εισφορών σας,
  • της φορολογίας σας,
  • των ασφαλιστικών σας αναγκών (σύνταξη, υγεία, περιουσία).

Εκεί ακριβώς μπορούμε να βοηθήσουμε στην Addvalue Insurance:
να δούμε μαζί ποια κατηγορία ταιριάζει στο δικό σας προφίλ και πώς συνδέεται με τον ευρύτερο οικονομικό και ασφαλιστικό σας σχεδιασμό.
Αν έχετε απορίες ή θέλετε να συζητήσουμε τη δική σας περίπτωση, μπορείτε πάντα να επικοινωνήσετε με τα γραφεία μας.

Σχετικά Άρθρα

Κύλιση στην κορυφή