Επαγγελματική Ασφάλιση: ΟΑΠΕΣ και Ν. 5327/2026 - Addvalue Insurance
Επαγγελματική Ασφάλιση. Τι αλλάζει

Επαγγελματική Ασφάλιση: Τι αλλάζει με τα ΟΑΠΕΣ, τα Ανοιχτά ΤΕΑ και τη φορητότητα δικαιωμάτων

Η επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα περνά πλέον σε νέα φάση.

Ο Ν. 5327/2026, με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και άλλες διατάξεις», ψηφίστηκε από τη Βουλή και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 132 στις 28 Αυγούστου 2026.

Δεν πρόκειται απλώς για ορισμένες τεχνικές αλλαγές στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. Ο νέος νόμος δημιουργεί ένα ευρύτερο οικοσύστημα για τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, εισάγοντας τα Ανοιχτά ΤΕΑ, θεσμοθετώντας τα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), ενισχύοντας τη φορητότητα των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και αλλάζοντας ουσιαστικά τα φορολογικά όρια και τη φορολόγηση των παροχών.

Και αυτή τη φορά δεν μιλάμε για σχέδιο νόμου. Μιλάμε για ψηφισμένο θεσμικό πλαίσιο.

Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: ενώ ο νόμος ισχύει κατά κανόνα από τη δημοσίευσή του, οι βασικές νέες φορολογικές ρυθμίσεις εφαρμόζονται στα ποσά που σωρεύονται από 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ και τα νέα αυξημένα όρια εισφορών εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2027.

Γιατί η επαγγελματική ασφάλιση αποκτά μεγαλύτερη σημασία

Η επαγγελματική ασφάλιση αποτελεί τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος.

Ο πρώτος πυλώνας είναι η υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση, ενώ ο τρίτος αφορά την ατομική ιδιωτική αποταμίευση και ασφάλιση.

Ο δεύτερος πυλώνας βρίσκεται ανάμεσά τους: δημιουργεί ένα συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό κεφάλαιο, το οποίο συνδέεται με την επαγγελματική ζωή του ασφαλισμένου.

Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τα ιδρύματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών βασίζεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2016/2341 – IORP II, η οποία ρυθμίζει τη λειτουργία και την εποπτεία των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών φορέων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για όσους εξετάζουν και προσωπικές λύσεις μακροχρόνιας αποταμίευσης, υπάρχουν παράλληλα τα αποταμιευτικά προγράμματα της Addvalue Insurance, τα οποία όμως ανήκουν σε διαφορετική φιλοσοφία από τον δεύτερο πυλώνα.

Η ουσία είναι ότι η δημόσια σύνταξη δεν χρειάζεται να αποτελεί τη μοναδική πηγή εισοδήματος μετά την ολοκλήρωση του εργασιακού βίου. Η δημιουργία συμπληρωματικού κεφαλαίου μπορεί να γίνει σημαντικό κομμάτι ενός σοβαρού οικονομικού σχεδιασμού.

Ανοιχτά ΤΕΑ: ο δεύτερος πυλώνας γίνεται πιο προσβάσιμος

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η θεσμοθέτηση των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.

Με τον Ν. 5327/2026, ένα ΤΕΑ μπορεί να λάβει ειδική άδεια ώστε να προσχωρούν σε αυτό νέες χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη επιμέρους εποπτική διαδικασία που ίσχυε για κάθε νέα προσχώρηση.

Την εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης ασκεί από την 1η Ιανουαρίου 2025 η Τράπεζα της Ελλάδος, με βασικό στόχο την προστασία των δικαιωμάτων των μελών και των δικαιούχων συνταξιοδοτικών παροχών.

Στην πράξη αυτό μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.

Μια μικρομεσαία επιχείρηση δεν χρειάζεται απαραίτητα να επιχειρήσει να δημιουργήσει έναν ολόκληρο αυτοτελή μηχανισμό επαγγελματικής ασφάλισης. Μπορεί να εξετάσει την ένταξή της σε μια υπάρχουσα, οργανωμένη δομή.

Για κάθε νέα χρηματοδοτούσα επιχείρηση προβλέπεται κατά κανόνα νέο πρόγραμμα συνταξιοδοτικών παροχών, ώστε οι όροι του να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της συγκεκριμένης επιχείρησης και των εργαζομένων της.

Αυτό είναι ίσως το σημείο που μπορεί πραγματικά να φέρει τον θεσμό πιο κοντά στη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας: τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

ΟΑΠΕΣ: οι ασφαλιστικές εταιρείες μπαίνουν δυναμικά στον δεύτερο πυλώνα

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή είναι το ΟΑΠΕΣ – Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.

Ο νόμος δημιουργεί για πρώτη φορά ειδικό θεσμικό πλαίσιο για ένα πρότυπο προαιρετικό ομαδικό ασφαλιστικό προϊόν επαγγελματικής συνταξιοδότησης που παρέχεται μέσω ασφαλιστικών επιχειρήσεων.

Δεν πρόκειται απλώς για μετονομασία των παλαιών ομαδικών συνταξιοδοτικών συμβολαίων.

Το ΟΑΠΕΣ αποκτά συγκεκριμένους κανόνες για:

  • την καταχώριση και λειτουργία του,
  • τη διανομή του,
  • την προστασία και ενημέρωση των ασφαλισμένων,
  • τη διακυβέρνηση του παρόχου,
  • τις επενδυτικές επιλογές,
  • τις παροχές,
  • τη μεταφορά δικαιωμάτων.

Μάλιστα, δημιουργείται δημόσιο ηλεκτρονικό μητρώο ΟΑΠΕΣ και ένα προϊόν μπορεί να διατίθεται στην Ελλάδα ως ΟΑΠΕΣ μόνο εφόσον έχει προηγουμένως καταχωριστεί σε αυτό.

Αυτό προσθέτει ένα σημαντικό επίπεδο διαφάνειας.

Τι σημαίνει το ΟΑΠΕΣ για μια επιχείρηση

Για μια μικρομεσαία ή μεγαλύτερη επιχείρηση, το ΟΑΠΕΣ δημιουργεί τη δυνατότητα να προσφέρει στους εργαζομένους της οργανωμένη συμπληρωματική συνταξιοδοτική παροχή μέσω ασφαλιστικής εταιρείας.

Η σύμβαση μπορεί να καθορίζει το ύψος ή τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών, τους όρους κατοχύρωσης, τον τρόπο καταβολής της μελλοντικής παροχής και τις επενδυτικές επιλογές. Οι παροχές μπορούν να καταβάλλονται ως περιοδικό εισόδημα, εφάπαξ ή ως συνδυασμός των δύο.

Για τον εργοδότη αυτό δημιουργεί ένα νέο εργαλείο employee benefits.

Σε μια αγορά όπου η προσέλκυση και κυρίως η διατήρηση ικανών ανθρώπων γίνεται δυσκολότερη, ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα μπορεί να έχει πραγματική αξία.

Όχι ως «δώρο». Αλλά ως μέρος μιας σοβαρής μακροχρόνιας σχέσης επιχείρησης και εργαζομένου.

Η ομαδική ασφάλιση για επιχειρήσεις της Addvalue Insurance μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια συνολικότερη συζήτηση γύρω από τις παροχές προς το ανθρώπινο δυναμικό.

Πλήρης φορητότητα: το δικαίωμα ακολουθεί τον εργαζόμενο

Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο σημαντική αλλαγή για τον ίδιο τον ασφαλισμένο.

Ο Ν. 5327/2026 κατοχυρώνει το δικαίωμα ενός αποχωρούντος μέλους ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ να μεταφέρει τα συνταξιοδοτικά δικαιώματά του σε άλλο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ που λειτουργεί στο πλαίσιο της νέας του απασχόλησης.

Και μάλιστα η υπηρεσία μεταφοράς παρέχεται στον ασφαλισμένο δωρεάν.

Αυτό αλλάζει τη φιλοσοφία του συστήματος.

Η σύνταξη παύει να είναι τόσο στενά δεμένη με έναν συγκεκριμένο εργοδότη. Τα κατοχυρωμένα δικαιώματα ακολουθούν περισσότερο τον άνθρωπο και όχι την καρέκλα του.

Σε μια αγορά όπου κάποιος μπορεί να αλλάξει αρκετές φορές εργοδότη στη διάρκεια της καριέρας του, αυτή είναι σημαντική προστασία.

Πώς γίνεται πρακτικά η μεταφορά

Η διαδικασία δεν αφήνεται στον ασφαλισμένο να τρέχει ανάμεσα σε δύο φορείς με φακέλους και αιτήσεις.

Η διαδικασία ξεκινά από τον νέο πάροχο, μετά από αίτηση του ασφαλισμένου.

Ο νέος πάροχος έχει πέντε εργάσιμες ημέρες για να υποβάλει το σχετικό αίτημα προς τον προηγούμενο φορέα και ο μεταφέρων πάροχος έχει έως τρεις μήνες για να υπολογίσει την αξία των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων και να προχωρήσει στις προβλεπόμενες ενέργειες.

Αυτό ίσως μοιάζει τεχνική λεπτομέρεια. Δεν είναι.

Η τυποποίηση της διαδικασίας είναι βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει πραγματικά η φορητότητα και να μη μείνει απλώς μια καλή πρόθεση γραμμένη στον νόμο.

Και ολόκληρες επιχειρήσεις μπορούν να μεταφέρουν προγράμματα

Η φορητότητα δεν περιορίζεται στο άτομο.

Ο νόμος επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με εποπτική έγκριση, πλήρη ή μερική μεταβίβαση συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ και από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε:

  • συγχωνεύσεις επιχειρήσεων,
  • εξαγορές,
  • αναδιοργανώσεις ομίλων,
  • αλλαγή της στρατηγικής employee benefits.

Μια εταιρεία που διαθέτει ήδη επαγγελματικό πρόγραμμα δεν βρίσκεται πλέον αναγκαστικά παγιδευμένη στη δομή με την οποία ξεκίνησε.

Η κινητικότητα των εργαζομένων αποκτά έτσι αντίστοιχη κινητικότητα και σε επίπεδο εταιρικών προγραμμάτων.

Το πλαφόν τελικά άλλαξε – και μάλιστα σημαντικά

Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες διαφορές ανάμεσα στις αρχικές συζητήσεις και στον νόμο που τελικά ψηφίστηκε.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, τα νέα ανώτατα όρια εισφορών και ασφαλίστρων προβλέπουν ότι οι εισφορές εργαζομένου και εργοδότη σε ΤΕΑ και τα ασφάλιστρα σε ΟΑΠΕΣ δεν μπορούν να υπερβαίνουν σωρευτικά:

  • 35% των ακαθάριστων αποδοχών και των φορολογητέων παροχών σε είδος για τους μισθωτούς,
  • €35.000 ετησίως για τους μη μισθωτούς, με το ποσό να αναπροσαρμόζεται με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή.

Υπάρχει όμως ειδική εξαίρεση.

Για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά το 55ο έτος, το ανώτατο όριο είναι 20% για τους μισθωτούς και €20.000 για τους μη μισθωτούς.

Άρα η αρχική συζήτηση για πλαφόν €15.000 δεν περιγράφει πλέον την τελική πραγματικότητα.

Νέα φορολόγηση: μεγαλύτερη σημασία στην ηλικία

Από το 2027 αλλάζει και η φορολογική λογική των παροχών.

Για μέλη ηλικίας 62 έως 67 ετών, η περιοδική παροχή φορολογείται με 5%, ενώ η εφάπαξ με 10%.

Για ηλικίες άνω των 67 ετών, οι αντίστοιχοι συντελεστές μειώνονται σε 2,5% για περιοδική παροχή και 5% για εφάπαξ.

Ο νόμος δίνει επομένως σαφώς πιο ευνοϊκή μεταχείριση στη μακροχρόνια διατήρηση του κεφαλαίου και ιδιαίτερα στην περιοδική παροχή.

Και αυτό έχει λογική.

Ένα επαγγελματικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα δεν είναι λογαριασμός βραχυχρόνιας αποταμίευσης. Ο στόχος του είναι να δημιουργήσει εισόδημα για τη συνταξιοδότηση.

Σύνταξη και υγεία μπορούν να συνδεθούν περισσότερο

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο του νέου πλαισίου είναι ότι τα ΤΕΑ μπορούν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να περιλαμβάνουν συμπληρωματικές παροχές ασθενείας.

Για να γίνει αυτό, ο κίνδυνος πρέπει να μεταφέρεται σε ασφαλιστική ή αντασφαλιστική εταιρεία ή να καλύπτεται μέσω παρόχου υγείας με συμφωνημένο σταθερό κατά κεφαλή κόστος.

Αυτό δημιουργεί τη δυνατότητα για πιο ολοκληρωμένα πακέτα παροχών εργαζομένων.

Έτσι, μια εταιρεία που εξετάζει επαγγελματική συνταξιοδότηση έχει νόημα να αξιολογήσει παράλληλα και λύσεις ομαδικής ασφάλισης υγείας.

Τι αλλάζει ουσιαστικά για τον εργαζόμενο

Αν αφήσουμε για λίγο στην άκρη τους νομικούς όρους, για τον εργαζόμενο το νέο πλαίσιο προσπαθεί να λύσει τρία πρακτικά ζητήματα:

  • Να μπορεί να δημιουργεί συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό κεφάλαιο.
  • Να μην χάνει τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του όταν αλλάζει εργασία.
  • Να έχει μεγαλύτερη διαφάνεια για το πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει.

Αυτός είναι ο πραγματικός πυρήνας του νόμου.

Η φορητότητα ειδικά είναι σημαντική επειδή αναγνωρίζει κάτι που η παλιά λογική της αγοράς εργασίας συχνά αγνοούσε: η επαγγελματική διαδρομή ενός ανθρώπου δεν είναι πια απαραίτητα γραμμική.

Τι σημαίνει για τις επιχειρήσεις

Για τον εργοδότη, τα νέα εργαλεία μπορούν να λειτουργήσουν ως μέρος μιας συνολικότερης στρατηγικής ανθρώπινου δυναμικού.

Μια επιχείρηση μπορεί πλέον να εξετάσει συμπληρωματική επαγγελματική σύνταξη, ομαδική υγεία και άλλες ασφαλιστικές παροχές ως ένα ενιαίο πακέτο employee benefits.

Δεν χρειάζεται κάθε εταιρεία να προσφέρει τα πάντα. Ούτε ένα πρόγραμμα είναι κατάλληλο για όλους.

Το κρίσιμο είναι ο σχεδιασμός να συνδέεται με:

  • τον αριθμό και την ηλικία των εργαζομένων,
  • τη δυνατότητα χρηματοδότησης της επιχείρησης,
  • τους στόχους διατήρησης προσωπικού,
  • το επίπεδο συμμετοχής των εργαζομένων,
  • τον χρονικό ορίζοντα του προγράμματος.

Εκεί βρίσκεται και ο πραγματικός ρόλος του ασφαλιστικού συμβούλου: όχι να πουλήσει απλώς ένα προϊόν, αλλά να βοηθήσει την επιχείρηση να επιλέξει τη δομή που βγάζει οικονομικό και ανθρώπινο νόημα.

Το επόμενο βήμα δεν είναι «αγοράστε τώρα»

Η ψήφιση του Ν. 5327/2026 δημιουργεί σημαντικές νέες δυνατότητες.

Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε ΤΕΑ ή κάθε ΟΑΠΕΣ είναι αυτομάτως σωστή επιλογή για κάθε επιχείρηση ή ασφαλισμένο.

Πριν ληφθεί απόφαση χρειάζεται να εξεταστούν κόστος, επενδυτική πολιτική, δικαιώματα, όροι κατοχύρωσης, φορητότητα, τρόπος παροχής και φορολογία.

Και ακριβώς επειδή πρόκειται για μακροχρόνιο σχεδιασμό, η επιλογή πρέπει να γίνει με τα μάτια στο μέλλον και όχι μόνο στη φορολογική εξοικονόμηση της επόμενης χρονιάς.

Συμπέρασμα

Ο Ν. 5327/2026 αλλάζει ουσιαστικά το τοπίο της επαγγελματικής ασφάλισης στην Ελλάδα.

Τα Ανοιχτά ΤΕΑ διευκολύνουν την πρόσβαση περισσότερων επιχειρήσεων. Τα ΟΑΠΕΣ ανοίγουν έναν νέο δρόμο μέσω της ασφαλιστικής αγοράς. Η δωρεάν ατομική φορητότητα κάνει τα κατοχυρωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα περισσότερο «προσωπικά» και λιγότερο δεμένα με έναν εργοδότη. Και τα νέα φορολογικά όρια από το 2027 αυξάνουν σημαντικά τη δυνατότητα κεφαλαιοποιητικής αποταμίευσης.

Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο:

Η συζήτηση για τη σύνταξη αρχίζει να μετακινείται από το «τι θα μου δώσει κάποτε το κράτος;» στο «πώς χτίζω από σήμερα περισσότερες πηγές εισοδήματος για το μέλλον;».

Αυτό είναι μια αλλαγή νοοτροπίας πολύ μεγαλύτερη από έναν ακόμη ασφαλιστικό νόμο.

Αν είστε εργοδότης, ελεύθερος επαγγελματίας ή στέλεχος επιχείρησης και θέλετε να εξετάσετε τι σημαίνει πρακτικά το νέο πλαίσιο για εσάς, μπορείτε να κλείσετε online συνάντηση με την Addvalue Insurance, ώστε να αξιολογήσουμε τις επιλογές με βάση τις πραγματικές ανάγκες και όχι γενικές υποσχέσεις.

Συχνές ερωτήσεις

Σχετικά Άρθρα

Κύλιση στην κορυφή